«Τα πήραμε τα Γιάννινα…»

Στις 21 Φεβρουαρίου του 1913 ο Ελληνικός στρατός εισέρχεται στα Ιωάννινα
«Τα πήραμε τα Γιάννινα, μάτια πολλά το λένε,
μάτια πολλά το λένε όπου γεννούν και κλαίνε.
Το λεν΄ τα πουλιά των Γρεβενών κι αηδόνια του Μετσόβου,
όπου τα σκίαζεν η παγωνιά κι ανατριχίλα φόβου.
Το λεν΄ οι χτύποι και οι βροντές, το λένε και οι καμπάνες,
το λένε κι οι χαρούμενες κι οι μαυροφόρες μάνες.
Το λένε κι οι Γιαννιώτισσες που ζούσαν χρόνια βόγγου,
το λένε και οι Σουλιώτισσες κι οι βράχοι του Ζαλόγγου».

Τσικνοπέμπτη

Τσικνοπέμπτη, λέξη που προέρχεται από την τσίκνα, την μυρωδιά του ψημένου κρέατος και Πέμπτη. Γιορτάζεται την δεύτερη Πέμπτη  της Αποκριάς, 11 ημέρες δηλαδή πριν την Καθαρά Δευτέρα. Το βασικό χαρακτηριστικό της ημέρας, εκτός της «γαστριμαργικής κραιπάλης» με το ψημένο κρέας, είναι και το «ξεφάντωμα» με μασκαρέματα, γλέντια, τραγούδια και χορούς. Ανά την Ελλάδα, εκτός αυτών των παραδοσιακών υπάρχουν και άλλα ιδιαίτερα έθιμα, όπως στην Πάτρα η «Κουλουρού», στην Κέρκυρα τα «κορφιάτικα πετεγολέτσια» ή «κουτσομπολιά», στις Σέρρες οι φωτιές, στο Ηράκλειο της Κρήτης τα μασκαρέματα, στην Θήβα ξεκινάει ο «Βλάχικος γάμος», στην Κομοτηνή καψαλίζουν την κότα που πρόκειται να φαγωθεί την Κυριακή των Απόκρεω και τέλος στην Πελοπόννησο σφάζουν τα χοιρινά.

Σουβλάκια κοτόπουλου και σκορδόψωμο

Σουβλάκια

Υλικά: 2 στήθη κοτόπουλου σε κομμάτια, ελαιόλαδο, αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση: Πλένετε το κρέας το στραγγίζετε και το βάζετε σε μια λεκάνη. Περιχύνετε με το λάδι, αλατοπιπερώνετε, ανακατεύετε και αφήνετε να μαριναριστεί σκεπασμένο στο ψυγείο για 4-5 ώρες. Περνάτε τα κομμάτια του κρέατος στα καλαμάκια, προσέχοντας να μην είναι σφικτά μεταξύ τους. Ψήνετε στην σχάρα ή στο γκριλ.

Σκορδόψωμο

Υλικά: Φέτες ψωμιού, ελαιόλαδο, σκόρδο, ρίγανη, αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση: Μπήγετε σε κάθε φέτα ένα κομματάκι σκόρδο. Τα βάζετε σε ένα ταψάκι. Ραντίζετε με λίγο νερό, περιχύνετε με λάδι, πασπαλίζετε με ρίγανη και αλατοπιπερώνετε. Ψήνετε 1-2 λεπτά στο φούρνο.

Αγία Φιλοθέη

Στις 19 Φεβρουαρίου τιμάται η μνήμη της Αγίας Φιλοθέης, που το όνομά της φέρει το γνωστό προάστιο των Αθηνών, η Φιλοθέη.

Η Παρασκευή Μπενιζέλου, όπως ήταν το κοσμικό της όνομα, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1522. Όταν έγινε 14 χρονών την πάντρεψαν μ’ έναν πλούσιο, αλλά βάναυσο άνθρωπο. Ύστερα από τρία χρόνια γάμου πεθαίνει ο σύζυγός της και γίνεται μοναχή με το όνομα Φιλοθέη. Διαθέτει την περιουσία της στην ίδρυση φιλανθρωπικών ιδρυμάτων με την επωνυμία «Παρθενώνας» στα Πατήσια, στο Ψυχικό και την Καλογρέζα. Στην περιοχή του Ψυχικού, άνοιξε ένα πηγάδι, για να ξεκουράζονται οι κατάκοποι αγρότες που δούλευαν κάτω από τον ζεστό ήλιο. Λέγεται ότι από το ψυχικό αυτό της μοναχής Φιλοθέης, πήρε το όνομά της η περιοχή. Αλλά και η περιοχή της Καλογρέζας, οφείλει το όνομά της, στην μονή που είχε ιδρύσει η Φιλοθέη, την μονή της καλογραίας, όπως την αποκαλούσαν οι Αθηναίοι, ενώ σύμφωνα με άλλη ετυμολογία «καλογρέζα» στα αρβανίτικα σημαίνει μοναχή. Οι δραστηριότητες αυτές, προκάλεσαν την οργή των Τούρκων, που την νύχτα της 3ης Οκτωβρίου του 1588 κατά την διάρκεια μιας ολονυκτίας, θα την συλλάβουν, θα την δέσουν –στην κολώνα που σώζεται μέχρι και σήμερα στα δεξιά του ναού –και θα την βασανίσουν. Θα υποκύψει στα τραύματά της στις 19 Φεβρουαρίου του 1589. Στο μέρος όπου παρέδωσε το πνεύμα της υψώνεται ο Ιερός Ναός της Αγίας Φιλοθέης.

Συμβουλές για την υγεία των δοντιών και των ούλων

Τα βήματα για υγιή δόντια και ούλα

Βουρτσίζετε τα δόντια σας και τα ούλα σας 2 φορές την ημέρα. Το σωστό βούρτσισμα πρέπει να διαρκεί τουλάχιστον 2 λεπτά. Η οδοντόβουρτσα πρέπει να τοποθετείται στο σημείο της ένωσης των ούλων με τα δόντια, ούτως ώστε κατά το βούρτσισμα να γίνεται μάλαξη και καθαρισμός και των ούλων. Η διαδικασία του βουρτσίσματος πρέπει να γίνεται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό των δοντιών. Ακόμα πρέπει να βουρτσίζουμε και την επιφάνεια της γλώσσας, με την ειδική επιφάνεια της οδοντόβουρτσας, καθώς και εκεί μαζεύονται μικρόβια.

Η οδοντόβουρτσα
Οι τρίχες της οδοντόβουρτσας πρέπει να είναι σχετικά μαλακές στα ούλα σας. Μην κάνετε το λάθος νομίζοντας ότι οι σκληρές οδοντόβουρτσες καθαρίζουν καλύτερα.
Προτιμήστε οδοντόβουρτσες με ανατομική λαβή που μπορεί να διευκολύνουν το βούρτσισμα. Δοκιμάστε ακόμα και τις ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, έχουν καλύτερη απόδοση και είναι πιο άνετες. Αλλάζετε την οδοντόβουρτσά σας κάθε τρεις μήνες.
Η οδοντόκρεμα
Αναζητείστε την αντίστοιχη οδοντόκρεμα ανάλογα με το τι χρειάζονται τα δόντια σας, πχ ευαίσθητα ούλα, πιο λευκά δόντια, καθαρή αναπνοή κλπ.
Το οδοντικό νήμα
Είναι απαραίτητο για τον καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια. Κόβετε 40-50 εκατοστά νήματος τυλίγετε τις άκρες στις ειδικές λαβές συγκράτησής του ή στα δάχτυλά σας και περνάτε μαλακά ανάμεσα στα δόντια.
Το στοματικό διάλυμα
Μετά το βούρτσισμα των δοντιών και το οδοντικό νήμα χρησιμοποιήστε σε καθημερινή βάση το στοματικό διάλυμα, για ολοκληρωμένη καθαριότητα του στόματος.
Επίσκεψη στον οδοντίατρο
Απαραίτητη η επίσκεψη στον οδοντίατρο δυο φορές τον χρόνο για προληπτική εξέταση. Εξυπακούεται ότι εάν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα στο ενδιάμεσο (πόνος, πρήξιμο κλπ), η επίσκεψη είναι επιβεβλημένη

Λαχανοντολμάδες με αυγολέμονο

Υλικά

Για τους ντολμάδες: 1 λάχανο αφράτο για ντολμάδες, 300 γρ κιμά ανάμικτο (μοσχαρίσιο και χοιρινό), 1 κούπα ελαιόλαδο, 1 κούπα κρεμμύδι τριμμένο, 1 κούπα ρύζι καρολίνα, από ½ ματσάκι άνηθο και μάραθο, αλάτι, πιπέρι.
Για το αυγολέμονο: 2 κ σ κορν φλάουρ, 1 αυγό, 1 κούπα χυμό λεμονιού, αλάτι, πιπέρι.
Εκτέλεση

Κόβετε κυκλικά και αφαιρείτε το χοντρό μέρος στην βάση του λάχανου. Βγάζετε ένα –ένα τα φύλλα και τα ζεματάτε σε αλατισμένο νερό για 5΄. Τα βάζετε σε σουρωτήρι και τα ξεπλένετε με κρύο νερό. Σε μια λεκάνη αναμιγνύεται τον κιμά, το ρύζι, το κρεμμύδι, τον άνηθο, το μάραθο και το αλατοπίπερο.
Σ’ ένα πιάτο απλώνετε ένα-ένα τα φύλλα του λάχανου, κόβετε το χοντρό μέρος στην βάση του και το κρατάτε κατά μέρος. Κάνετε την ίδια διαδικασία για όλα τα φύλλα.
Αν θέλετε τα σκληρά μέρη από τα φύλλα, μπορείτε να τα βάλετε στο κάτω και στο πάνω μέρος από τους λαχανοντολμάδες. Ακόμα μπορείτε να τα βάλετε σε ένα βαζάκι με ξύδι για λάχανο τουρσί.
Σ’ ένα νταβαδάκι (φαρδιά και ρηχή κατσαρόλα) ρίχνετε λίγο λάδι στον πάτο
Βάζετε επάνω σε κάθε φύλλο μα κουταλιά από την γέμιση, το τυλίγετε σε ρολό (ντολμαδάκια) και τα τοποθετείτε στην κατσαρόλα σε σειρές, περιχύνετε με το λάδι και λίγο ζεστό νερό, βάζετε από πάνω ένα αναποδογυρισμένο πιάτο για να μην διαλυθούν, σκεπάζετε την κατσαρόλα με το καπάκι και σιγοβράζετε για 30-40 λεπτά. Όταν βράσουν τα βγάζετε σε πιατέλα.  
Στην κατσαρόλα από τους ντολμάδες «δένετε» το ζουμί τους με το κορν φλάουρ, χτυπάτε το αυγό, προσθέτετε το χυμό λεμονιού, αλατοπιπερώνετε και αφήνετε να σιγοβράσει 2-3 λεπτά μέχρι να δέσει η σάλτσα. Περιχύνετε με το αυγολέμονο τους λαχανοντολμάδες

Στοιχεία του Καρναβαλιού

Έθιμα και Παραδόσεις
Η αποκριά είναι συνήθως στην αρχή της άνοιξης, τότε που η γη «ξυπνάει» από τον χειμώνα και αρχίζει να καρποφορεί και να βλασταίνει, τουλάχιστον έτσι συνέβαινε τα παλιά χρόνια. Οι μεταμφιέσεις και οι άσεμνες παραστάσεις, ο χορός και τα κτυπήματα της γης με τα πόδια, όπως και στις αρχαίες διονυσιακές γιορτές έχουν σαν στόχο ακριβώς αυτήν την καρποφορία της γης. Ακόμη το φαγοπότι και η καλοπέραση, είναι ομοιοπαθητικές προσπάθειες που θα συμβάλλουν σ’ αυτό.
Δεν είναι τυχαίο το γεγονός, των Ψυχοσάββατων κατά την διάρκεια της Αποκριάς, όπου σύμφωνα με παγανιστικά έθιμα, θυμούνται τους νεκρούς για να τους εξευμενίσουν και να βοηθήσουν να καρπίσει η γη.
Άλλο ένα χαρακτηριστικό της αποκριάς είναι το γαϊτανάκι, ένα παραδοσιακό παιχνίδι, που αποτελείται από ένα ψηλό στύλο, που έχει μακριές χρωματιστές κορδέλες, όπου αγόρια και κορίτσια γυρίζουν χορεύοντας γύρω-γύρω.
Πιθανώς ο κυκλικός αυτός χορός με τις εναλλαγές μάλιστα των χρωματιστών λωρίδων, να συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, χειμώνας-άνοιξη, ζωή-θάνατος. Ακόμα ένα γνώρισμα, οι φωτιές που ανάβουν στα τρίστρατα σταυροδρόμια το βράδυ της τελευταίας αποκριάς ή το βράδυ της «τρανής αποκριάς» για να κάψουν τον καρνάβαλο. Πιθανώς και η ονομασία τριώδιο να προήλθε από αυτό, τρεις οδοί. Άλλο ένα έθιμο είναι οι «γάμοι» όπως ο βλάχικος στην Θήβα ή του Κουτρούλη στην Μεθώνη και σε άλλα μέρη της πατρίδας μας, με την νύφη να παριστάνεται από άνδρα, το προξενιό, τα προικιά, το γλέντι του γάμου, με τα σκωπτικά πειράγματα και την σατυρική αθυροστομία.